تولید مثل پستانداران
خانه / سرفصل های دوره راهنمایان گردشگری / آشنایی با پستانداران / تولید مثل پستانداران

تولید مثل پستانداران

پستانداران از نظر شیوه جفت‌گیری به دو گروه تقسیم میشوند:

تک همسری -Monogamous-

چند همسری -Polygamous-

به طور کلی زمان جفت‌گیری، طول دوران بارداری، تعداد نوزادان و دفعات زایمان در سال، بین اکثر گونه‌های پستانداران متفاوت است. زایمان معمولاً در فصل مناسب که آب و غذا فراوان و هوا معتدل است انجام میگیرد. از آنجا که مدت آبستنی در بین افراد یک گونه ثابت است، جفت‌گیری در زمانی انجام میگیرد که ماده‌ها بتوانند نوزاد خود را در فصل مناسب به دنیا بیاورند. بنابراین در کشور ما ایران که دارای مناطق گرمسیر، معتدل و سردسیر است، فصل جفت‌گیری و زمان زایمان حتی برای یک گونه حیوان نیز در مناطق مختلف متفاوت است. برای مثال در حیوانی مثل پازن که مدت آبستنی‌اش حدود پنج ماه است، زمان جفت‌گیری در مناطق گرمسیر کشور (مانند هرمزگان و بوشهر) اواخر شهریور و مهر و در مناطق سردسیر (ارتفاعات البرز و زاگرس) اواسط آذرماه است. بنابراین اکثر نوزادان در مناطق گرمسیر در اسفندماه و در مناطق سردسیر در اردیبهشت‌ماه که مناسب‌ترین زمان در این مناطق است، متولد می‌شوند.

طول دوره آبستنی در بین گونه‌های پستانداران متفاوت است. معمولاً هرچه اندازه جثه بزرگتر باشد مدت آبستنی طولانی‌تر است. اما این موضوع در مورد همه پستانداران صادق نیست. برای مثال دوران آبستنی در گوشتخواران که تا زمان زایمان باید تحرک و چالاکی زیادی برای شکار داشته باشند، بسیار کوتاه است. در این دسته از پستانداران تعداد نوزادان نسبتاً زیاد و معمولاً همگی نارس، لخت، کور و کر متولد میشوند، مدت طولانی در لانه میمانند و به شدت آسیب‌پذیرند. ولی بر عکس در سمداران مدت زمان آبستنی نسبتاً طولانی و تعداد نوزادان کم است؛ ولی کامل متولد میشوند و قادر به حرکت و تعقیب مادر خود هستند.

در برخی از پستانداران طول مدت زمان آبستنی بیشتر از حد معمول است که به آن تأخیر باروری (Delayed Implantation) میگویند. تأخیر باروری در پستانداران معمولاً به دو صورت انجام میگیرد. در برخی از گونه‌ها پس از جفت‌گیری و تشکیل سلول تخم، رشد جنین تا مدتی متوقف می‌ماند. برای مثال در شوکا، زمان جفت‌گیری معمولاً در اواسط تابستان است ولی به علت تأخیر باروری، زایمان در اوایل بهار یعنی 9 تا ۱۰ ماه بعد از جفت‌گیری انجام می‌گیرد؛ در صورتی که آبستنی حقیقی شوکا حدود چهار ماه است. در گروهی دیگر از پستانداران مانند برخی از خفاش‌هایی که خواب زمستانی دارند، جفت‌گیری در اوایل پاییز انجام میشود ولی تخمک‌گذاری ماده در اوایل بهار است، بنابراین اسپرم تمام پاییز و زمستان را در دستگاه تناسلی ماده می‌گذراند و آبستنی حقیقی در اوایل بهار انجام میگیرد.



مطالب مرتبط


برچسب ها


ارسال پیام


 

 

 

فرم مشاوره دوره راهنمایان طبیعت‌گردی

نام 
نام خانوادگی 
شماره همراه