آشیانه‌ سازی پرندگان
خانه / سرفصل های دوره راهنمایان گردشگری / آشنایی با پرندگان / آشیانه‌ سازی پرندگان

آشیانه‌سازی پرندگان

دستۀ بزرگی از پرندگان آشیانۀ خود را به صورت منزوی و جدا از سایرین، گاه در قلمروهای مشخص و عده‌ای در کلنی‌های کوچک و بزرگ از چند جفت تا چندین هزارجفت بنا میکنند. هرگونۀ پرنده در زیستگاه‌های خود مکان به خصوصی را برای ساخت آشیانه انتخاب میکند. با این وجود بر حسب شرایط زیستگاه و موجودی منابع قابل دسترس، یک گونه میتواند در مکانهای متفاوتی آشیانۀ خود را بنا کند. به این دلیل مکان ساخت آشیانه نمی‌تواند کلید شناسایی قطعی برای تشخیص گونۀ پرنده باشد. همچنین برخی گونه‌ها عادت به ساخت آشیانه ندارند و اغلب از آشیانۀ قدیمی سایر پرندگان استفاده می‌کنند. به عنوان مثال شاهین‌ها و جغدها اغلب از آشیانۀ قدیمی پرندگانی نظیر کلاغها استفاده میکنند. آشیانه کارکردهای بسیار مهمی را برای تخمها و جوجه‌ها فراهم می‌آورد که از آن جمله میتوان به در امان ماندن از دید و دسترس طعمه‌خواران و فراهم نمودن خرد اقلیم مناسب اشاره نمود.

آشنایی با پرندگان

 

نحوه و شکل آشیانه‌سازی در پرندگان بسیار متنوع و از جالب‌ترین رفتار پرندگان است. برخی لانه را درون حفره می‌سازند، برخی با الیاف گیاهی، برخی دیگر ممکن است با گِل لانه بسازند. برخی لانه را بر روی زمین و برخی ممکن است لانه سایر پرندگان را اشغال کنند. اما در تمام گونه‌ها یک آیتم به خوبی و با دقت رعایت می‌گردد؛ این آیتم امنیت است. اگر امنیت لانه‌ای از بین برود پرنده لانه را ترک می‌کند، لذا هیچ وقت در طبیعت لانه پرنده‌ای را دستکاری نکنید. عده‌ای معتقدند که اگر به لانه پرنده دست بزنید، بوی دست شما باعث ترک لانه از سوی پرنده میزبان خواهد شد. اما این موضوع صحیح نیست. احساس عدم امنیت است که باعث ترک لانه خواهد شد.

فیلم شماره 95
96

 

ساخت آشیانه باید ظرف چندین روز کامل گردد، زیرا در جنس ماده زمان زیادی برای تخمگذاری باقی نمانده است. اغلب گونه جفت پرندگان، گونه‌ها نر و ماده هر دو در ساخت لانه شرکت دارند؛ اما در مواردی مانند خانواده ماکیان و میش مرغیان، نرها هیچ نقشی در لانه سازی ندارند. در گونه‌های معدودی نیز فقط نرها لانه را می‌سازند.

برخی از گونه‌ها لانه خود را برای چند سال حفظ خواهند کرد؛ اما این موضوع منوط بر حفظ امنیت لانه خواهد بود. به طور مثال لک‌لک‌ها و پرستوها لانه سال قبل خود را در صورت بودن امنیت، بازسازی و در همانجا زادآوری مجدد می‌کنند؛ اما بیش از ۹۰ درصد پرنده‌ها باید هر سال لانه‌های جدید بسازند.

 

همانطور که گفته شد تنوع بسیار زیادی در ساختار آشیانه، بین گونه‌های مختلف پرندگان دیده میشود. در ادامه تعدادی از این موارد معرفی شده است:

    آشیانۀ پرندگان دشت‌زی چاله‌ای کوچک در سطح زمین است که در ساخت آن حداقل مصالح شامل چند تکه چوب و قلوه سنگ به کار می‌رود به نحوی که طعمه‌خواران به دشواری میتوانند آن را بیابند (نظیر کوکرها و شبگردها). اغلب پرندگان کنارآبزی آشیانۀ خود را در حاشیۀ پیکره‌های آبی و روی زمین می‌سازند (نظیر سلیمها و چوب پا)

    پرستوهای دریایی و کاکایی‌ها آشیانۀ خود را به صورت کلنی‌های بزرگ در جزایر شنی و ماسه‌ای بنا می‌کنند.

    دسته‌ای از پرندگان آشیانۀ خود را روی گیاهان بن در آب در حاشیه یا درون پیکره‌های آبی می‌سازند نظیر اردکها، چنگر و سنقر تالابی.

    تعدادی از پرندگان آبزی آشیانۀ خود را روی گیاهان شناور در سطح آب بنا میکنند و اغلب این تودۀ شناور را توسط چند رشته از گیاهان به ساقۀ گیاهان بن در آب متصل می‌کنند تا مانع از جابه‌جایی آشیانه شود (نظیر کشیم تاجدار و برخی از پرستوهای دریایی).

    دسته‌ای از پرندگان آشیانۀ خود را در سوراخهای موجود در دیواره@های گلی عمودی و اغلب در حاشیۀ پیکره‌های آبی بنا می‌‌کنند (نظیر چلچلۀ رودخانه‌ای، ماهی‌خورکها، سبز قبا و جغد کوچک).

    برخی پرندگان آشیانه را در سوراخها و حفره‌های موجود در تپه‌های حاشیۀ پیکره‌های آبی بنا می‌کنند (نظیر تنجه و آنقوت).

    دارکوبها، حفره‌ای در تنۀ درختان حفر می‌کنند و آشیانۀ خود را درون آن می‌سازند.

    j;های موجود در تنۀ درختان استفاده می‌کنند و خود قادر به ایجاد حفره نیستند (نظیر چرخ ریسک پس سر سفید و سار)

    دستۀ بزرگی از پرندگان به ویژه گنجشک‌شکلان آشیانۀ خود را روی شاخه‌ها و ساقه¬های درختان می‌سازند.

    معدودی از پرندگان نظیر چرخ‌ریسک پشت بلوطی آشیانۀ خود را در انتهای شاخه‌های آویزان درختان حاشیۀ پیکره‌های آبی و اغلب مشرف به آب می‌سازد.

    اغلب پرندگان دشت‌زی در مناطق خشک و نیمه‌خشک آشیانۀ خود را درون بوته‌های پراکنده در این مناطق بنا میکنند (نظیر زاغ بور، سسک جنبان و سنگ‌چشمها). تعداد زیادی از پرندگان به زندگی در کنار انسان خو گرفته و آشیانۀ خود را در سازه‌های انسانی بنا میکنند. از این راه علاوه بر تأمین آسانتر غذا برای خود و جوجه‌هایشان، از امنیت بیشتری در مقا

    بل طعمه‌خواران برخوردار خواهند شد (نظیر برخی قمریها، کبوترها، چلچله‌ها، کلاغها، گنجشکها و حتی پرندۀ درشت جثه‌ای مانند لک‌لک سفید).

    تعداد فراوانی از پرندگان مناطق خشک و نیمه خشک نظیر چک‌چک‌ها آشیانۀ خود را در فضای زیر سنگها و یا در شکاف سنگها و صخره‌ها بنا می‌کنند.

    گروهی از پرندگان کوه‌زی نظیر زاغ نوک‌زرد، زاغ نوک‌سرخ و عقاب طلایی آشیانۀ خود را در لبۀ صخره‌ها و پرتگاه‌های کوهستانهای مرتفع بنا میکنند. دسترسی به این دسته از آشیانه‌ها بسیار دشوار و در مواردی غیر ممکن به نظر می‌رسد.

    کمرکولی‌های کوچک و بزرگ آشیانۀ قیفی شکل و بسیار محکمی را در دیواره‌های عمودی صخره سنگها بنا می‌کنند.

    عکس مناسب برای هر قسمت


دریافت مشاوره تخصصی رایگان




مطالب مرتبط


برچسب ها


ارسال پیام


 
 
 
کد بالا را در کادر وارد نمایید :